Jeffrey Epstein vakası yalnızca bir suç dosyası değil; güç, manipülasyon ve psikolojik istismarın nasıl sistematik bir biçimde işleyebileceğini gösteren çarpıcı bir örnektir. Bu vakayı anlamak, yalnızca geçmişte yaşananları görmek için değil, benzer dinamiklerin nasıl oluştuğunu fark edebilmek açısından da önemlidir. Çünkü grooming, çoğu zaman ani ve açık bir saldırıdan ziyade, yavaş ve görünmez bir süreçtir.
GROOMING NEDİR?
Grooming, bir yetişkinin bir çocuğu ya da genç bireyi istismar amacıyla duygusal, sosyal veya maddi yollarla kendine bağımlı hale getirmesi sürecidir. Bu süreç genellikle güven kazanma, sınırları yavaş yavaş ihlal etme ve mağdurun gerçekliği algılama kapasitesini zayıflatma adımlarını içerir. Grooming çoğu zaman dışarıdan bakıldığında “yardım etmek”, “fırsat sunmak” ya da “özel ilgi göstermek” gibi olumlu davranışlar gibi görünür. Bu nedenle hem mağdur hem de çevre için fark edilmesi zor olabilir. Grooming, yalnızca tek bir vakaya özgü bir süreç değildir. Farklı dönemlerde ve farklı alanlarda ortaya çıkan istismar iddiaları, benzer psikolojik ve ilişkisel dinamiklerin tekrar ettiğini göstermektedir. Bazı yüksek profilli vakalarda, güçlü ve tanınmış figürler ile genç bireyler arasında kurulan ilişkiler kamuoyunda yoğun tartışmalara yol açmıştır. Örneğin, pop müzik dünyasının en tanınmış isimlerinden biri olan Michael Jackson hakkında yıllar içinde çeşitli istismar iddiaları ortaya atılmış, davalar açılmış ve bu süreçler hem hukuki hem de toplumsal açıdan geniş yankı uyandırmıştır.
EPSTEIN VAKASI SİSTEMATİK İSTİSMAR AĞINI GÖSTERİR
Ancak son dönemde, neredeyse her gün yeni bir boyutuyla gündeme gelen ve “yok artık” dedirten Eipstein suç dosyasına bakıldığında, grooming süreçlerinin nasıl sistematik biçimde işlediği daha net görülmektedir. Bu noktada mağdur, kendini suçlu hissedebilir; kimseye anlatamaz, yardım istese bile kimsenin ona inanmayacağını düşünebilir ya da başına bir şey geleceğinden korkarak sessiz kalmayı seçebilir. Epstein vakasında dikkat çeken en önemli unsurlardan biri, istismarın yalnızca bireysel bir davranış değil; aynı zamanda güç, statü ve sosyal ağlar tarafından korunmuş bir sistem içinde gerçekleşmiş olmasıdır. Bu durum, mağdurların kendilerini daha da çaresiz hissetmesine yol açmıştır. Grooming, ani ve görünür bir saldırıdan çok; güven, bağ ve bağımlılık üzerinden ilerleyen sessiz bir manipülasyon sürecidir. Bu nedenle fark edilmesi zordur ve çoğu zaman mağdurlar suçlanır ya da onlara inanılmaz. Eipstein vakası, yalnızca bir bireyin suçlarını değil; güç, sessizlik ve manipülasyonun birleştiğinde nasıl sistematik bir istismar ağına dönüşebileceğini gösteren önemli bir örnektir. Bu tür vakaları konuşmak, yalnızca geçmişi anlamak için değil; gelecekte benzer süreçleri erken fark edebilmek için de gereklidir.
MAĞDUR İSTİSMARCIYA MİNNETARLIK VE KORKU HİSSEDEBİLİR
İstismarcı genellikle duygusal ilgiye ihtiyaç duyan, ekonomik olarak kırılgan, aile içi sorunlar yaşayan ve desteğe ihtiyaç duyan gençleri hedef almaktadır. Özellikle maddi imkânları sınırlı, gelecek hayalleri olan genç kızların seçildiği görülmüştür. Grooming sürecinin önemli aşamalarından biri güven kazanmadır. Bu aşamada istismarcı, kişiye hediyeler verir, ilgi gösterir, hayallerini destekler ve kendisini koruyucu ya da kurtarıcı bir figür gibi konumlandırır. Mağdur, karşısındaki kişinin niyetini sorgulamak yerine, kendisine değer verildiğini, görüldüğünü ve seçildiğini hissetmeye başlar. Zamanla istismarcı, mağduru ailesinden ve arkadaşlarından uzaklaştırabilir; korkunun da eşlik ettiği gizli bir ilişkinin parçası gibi hissettirerek maddi ya da duygusal bağımlılık yaratabilir. Bu noktada mağdur, istismarcıya karşı hem minnettarlık hem de korku hissedebilir.
MAĞDUR KENDİNİ SUÇLU HİSSEDER
İlk temaslar genellikle “masum” gibi sunulur. Fiziksel veya duygusal sınırlar küçük adımlarla ihlal edilir ve her ihlal, bir öncekinden biraz daha ileri gider. Süreç çok yavaş ilerlediği için kişi, fark etmeden kendini suç ortağı gibi hissetmeye başlayabilir. “Bunu sen de istedin” mesajı verilerek korku ve utanç duyguları kullanılır. Bu tür vakalarda mağdurların “neden kaçmadıkları” ya da “neden daha önce konuşmadıkları” sorusu sıkça gündeme gelir. Oysa grooming sürecinin doğası gereği, mağdur çoğu zaman kendini suçlu, kararsız ve yalnız hisseder. İstismarcı tarafından yaratılan psikolojik bağ, tehdit, utanç ve güvensizlik duyguları, yardım istemeyi son derece zorlaştırır.
FARKINDALIK OLUŞTURMAK İŞLEV GÖRÜR
Bir psikolog olarak bu vakalara baktığımızda, odak noktasının mağdurun davranışları değil; istismarcının kullandığı manipülasyon mekanizmaları olması gerektiğini görürüz. Çünkü grooming, bireysel bir zayıflığın değil; sistematik bir güç, kontrol ve manipülasyon sürecinin sonucudur. Bu nedenle toplumsal ve klinik düzeyde en önemli adım, mağdurları suçlayan değil; onları anlayan, dinleyen ve destekleyen bir bakış açısı geliştirmektir. Grooming’i tanımak, bu süreçlerin nasıl işlediğini anlatmak ve sınır ihlallerine karşı farkındalık oluşturmak, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde koruyucu bir işlev görür. Bu tür vakalarda asıl odak, mağdurun davranışları değil; istismarcının kullandığı manipülasyon mekanizmaları olmalıdır. Grooming’i anlamak ve görünür kılmak, hem mağdurları suçlamayan bir bakış açısı geliştirmek hem de benzer süreçleri erken fark edebilmek için hayati öneme sahiptir. Bu nedenle şahit olduklarımıza sessiz kalmamalı ya da yardım isteyenleri yargılamak yerine onlara destek olmalıyız.